Yurt dışında ön lisans, lisans ve yüksek lisans düzeyindeki öğrenimlerin ardından alınan diplomaların ülkemizdetanıma vedenklikişlemleri, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanun ve ilgili diğer mevzuat hükümleri çerçevesinde YÖK Tanıma ve Denklik Daire Başkanlığınca yapılmaktadır.

Tanıma ve denklik işlemleri konusunda vatandaşlarımızın ve kurumlarımızın yeterli bilgiye sahip olmadığı ve yurt dışındaki herhangi bir yükseköğretim kurumunda öğrenim gördükten sonra diplomasını ülkemizde değerlendirmek isteyen kişilerin YÖK’ten Denklik Belgesinimutlaka almaları gerektiği şeklinde bir algının kamuoyu nezdinde bulunduğu görülmektedir.

Yurt dışında yükseköğrenim görmeyi tasarlayan kişilerin yurtdışında eğitime başlamadan önce Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından söz konusu yükseköğretim kurumunun tanınıp tanınmadığına dair resmi bir belge temin etmeleri gerekmektedir. Söz konusu belgenin temin edilmeden yükseköğrenimlerini tamamlayıp diploma alarak ülkemize dönmeleri durumunda kişilerin başvuruları ülkemizde reddedileceği gibi, emek ve para harcayarak gördükleri öğrenimleri de boşa çıkacaktır.

Denklik işlemlerinde “denklik verme”, “ret” ve alınan eğitimin yetersiz olması durumunda “yeterlilik” düzeyini belirlemeye yönelik uygulamaları içeren işlemler yapılmaktadır. Denklik işlemlerinin uzun süre aldığı ve denklik almanın zor olduğu konusunda bazı kesimlerden şikâyetler alınmaktadır. Ancak, kendi diplomamızın ve iş gücü piyasamızın kalitesini korumak adına, mevzuat çerçevesinde incelenen her başvuruya denklik verilmesi beklenmemelidir. Sadece 2017 yılında sahte diploma ile yurt dışına gitmeden alınan diplomalar ve örgün eğitim olmadığı halde örgün gibi gösterilen diplomaların sayısı 28 civarındadır. Bu nedenle diplomanın zorunlu kazanımlarının sağlanıp sağlanmadığı, mezun olunan bölümün asgari kalite standartlarını taşıyıp taşımadığı konusunda nesnel olarak mutmain olunması gerektiğinden, yurt dışından alınan her diplomanın ilgili ülkeden teyit edilmesi gerekmektedir.

Denklik işlemlerinin uzun süre almasına sebep olan iki ana faktörden biri diplomanın alındığı ülkeden ve üniversiteden, teyit alma sürecidir. Yükseköğretim alt yapısı güçlü üniversitelerden kısa sürede teyitleri almaktayız. Ancak alt yapısı zayıf, savaş ve ilhak durumu olan ülkelerden teyit bilgisinin gelmesi uzun süre almakta ya da teyit hiç gelmemektedir. Bu nedenle, teyidi gelmeyen başvuru sahiplerinin denklik işlemi uzun sürmektedir. Bu alanda iyileştirmeler yapmak için Dışişleri Bakanlığımız ile birlikte çalışmalara devam edilmektedir.

Süreci uzatan diğer önemli faktör ise akademik seviye yeterlilik düzeyini tespit etme sürecidir. Bu süreç ise üniversiteler, ÖSYM, 15 değişik alanda oluşturulmuş Bilim Alanı Danışma Komisyonları marifetiyle yürütülmektedir. Dolayısıyla denklik işlemleri YÖK nezdinde yürütülen ancak tek elden sonuçlandırılan bir süreç değildir. YÖK tarafından bu süreci kısaltmaya yönelik de yenilikler yapılmaktadır.

YÖK’te, bazı ülkelerdeki yükseköğretim kurumlarından alınan diplomalar için bir ay gibi kısa bir süredeDenklik Belgesi verilirken meslek icrası gerektiren tıp doktorluğu, diş hekimliği, fizik tedavi ve rehabilitasyon, hukuk, mühendislik, mimarlık, öğretmenlik gibi ülkemizdeki öğrenime eş değer olduğuna ilişkin mevzuatta belirtilen şartları taşımadıkları belirlenen diplomalara doğrudan Denklik Belgesi verilmesinin uygun olmayacağı malumlarınızdır. İşte bu aşamada ilgililerin seviye ve yeterlilik belirlemeye yönelik birtakım mevzuatta bulunan sınav ve uygulamalara tabi tutulmaları gerekmektedir. Genel bakıldığında denklik işlemlerini sonuçlandırma ortalamamız son 3 yılda %72’ye yükselmiştir.

Avrupa Birliği’ne üye ülkelerdeki denklik işlemleri incelendiğinde ülkemizdekine benzer süreçlerin ve uygulamaların var olduğu, hatta daha katı kuralların uygulandığı görülecektir. Ülkemizde 12 ay boyunca denklik başvurusu yapılmakta iken AB üyesi ülkelerin bir kısmında denklik başvuruları takvime bağlanmıştır ve yalnızca belli dönemlerde yapılabilmektedir. Yine denklik işlemleri için diplomanın alındığı okulun tanınması yetmemekte olup, kişinin aldığı eğitim düzeyi veya alınan kredilerin hatta ders geçme notlarının ülkenin eğitim sistemine uygun olması gerekmektedir. Bu işlem yapılırken gerekli görülmesi halinde eksik dersler tamamlatılmakta, başarı puanının yeterli olmaması halinde ise ders tekrarı yaptırılmaktadır.

Ayrıca bazı AB üyesi ülkelerde, yabancı bir ülkedeki üniversiteden alınmış ve meslek icrasına izin veren doktorluk, avukatlık gibi diplomalar hiçbir işleme tabi olmaksızın reddedilmektedir. Bu ülkelerde söz konusu meslekleri sadece ülkenin vatandaşları veya mezkur üniversitelerin ilgili fakültelerinden mezun olan kişiler yapabilmektedir.

YÖK tarafından, yurt dışından alınan diplomaların denklik ve tanıma işlemlerinde, başvuru sahiplerinin işlemlerini kolaylaştırmak, işlem sürecini kısaltmak ve başvuru maliyetini düşürmek amacıyla birçok teknolojik yeniliğe imza atılmıştır. Başvurularıne-Devlet kapısı veya YÖK’ün web sitesindeki Denklik Bölümü üzerinden online şekilde yapılabilmesine yönelik hizmet başlatılmıştır. Bu hizmet ile evrak asılları kontrolden sonra YÖK’te kalmayacak, YÖK’e gelinerek talep edilen belgelere-Devlet kapısı üzerinden alınabilecek, denklik safahatı başvuru sahibi tarafından her an takip edilebilecektir. Ayrıca 08504700965 numaralı çağrı merkezinden, e-posta yoluyla başvuruları ile ilgili safahat ile ilgili bilgi alınabilmektedir.

Yapılan yenilikleri göstermek, denklik sürecinin hangi aşamaları kapsadığını daha net ortaya koymak için hazırlanan broşürler ilişikte sunulmaktadır.

Saygıyla duyurulur.

İlgili Dosyalar

YÖK1.pdf

YÖK2.pdf

YÖK3.pdf

YÖK4.pdf